Dziękujemy, teraz zawsze będziesz na bieżąco!
Przez wiele lat był jednym z najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu miasta. Dla jednych stanowił symbol zakończenia wojny, dla innych pamiątkę po burzliwych wydarzeniach 1945 roku. Dziś stoi przy ulicy Kościuszki jako pamiątka wydarzeń z 1945 roku. Ten autentyczny czołg T-34 uczestniczył w walkach prowadzonych w okolicach Czarnkowa i do dziś pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych świadków wojennej historii miasta.
Dziś stoi przy ulicy Kościuszki, przypominając o wydarzeniach, które na zawsze zmieniły losy miasta i jego mieszkańców.
Eksponowany w Czarnkowie pojazd to radziecki T-34/85 – jeden z najbardziej rozpoznawalnych czołgów II wojny światowej. Wyprodukowano go we wrześniu 1944 roku. Na wieży znajdował się numer taktyczny 143 oraz napis „Kołchoźnik Przesławszczyzny”, wskazujący, że jego budowę sfinansowano ze składek mieszkańców rejonu Peresławia.
Pojazd należał do jednostek Armii Czerwonej uczestniczących w walkach prowadzonych zimą 1945 roku na ziemi czarnkowskiej.
Styczeń 1945 roku przyniósł koniec niemieckiej okupacji Czarnkowa. W czasie działań wojennych prowadzonych w okolicy miasta czołg został trafiony przez niemiecką artylerię przeciwpancerną.
Według dostępnych źródeł do uszkodzenia pojazdu doszło podczas walk prowadzonych w rejonie dzisiejszej Kuźnicy Czarnkowskiej. W wyniku ostrzału ciężko ranny został dowódca jednostki, podpułkownik Jakow Stiepanowicz Zadorożny, który zmarł kilka dni później w szpitalu polowym.
Uszkodzony czołg przetrwał działania wojenne i stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych materialnych śladów walk prowadzonych o Czarnków.
Po zakończeniu wojny w centrum miasta utworzono cmentarz wojenny. Na rynku pochowano około trzystu żołnierzy Armii Czerwonej poległych podczas walk o Czarnków i okoliczne miejscowości.
W 1945 roku na wzniesionym tam pomniku ustawiono uszkodzony czołg T-34. Przez kolejne dziesięciolecia był on jednym z najbardziej charakterystycznych punktów miasta. Dla kilku pokoleń mieszkańców stał się stałym elementem placu Wolności i jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli powojennego Czarnkowa.
Według części źródeł granitowy postument miał zostać wykonany przez niemieckich jeńców wojennych przebywających po wojnie w mieście.
W 2006 roku przeprowadzono ekshumację żołnierzy pochowanych na rynku. Ich szczątki przeniesiono na Cmentarz Komunalny. W związku z przebudową placu Wolności czołg został zdjęty z pomnika i poddany gruntownej renowacji.
Podczas prac konserwatorskich naprawiono uszkodzenia kadłuba, odtworzono brakujące elementy wyposażenia oraz zabezpieczono pojazd przed dalszą degradacją.
Po zakończeniu renowacji czołg ustawiono przy ulicy Kościuszki, gdzie znajduje się do dziś.
Choć dla wielu osób T-34 kojarzy się przede wszystkim z filmami, książkami czy serialem „Czterej pancerni i pies”, czarnkowski egzemplarz ma własną historię. To pojazd, który uczestniczył w prawdziwych działaniach wojennych i był świadkiem wydarzeń rozgrywających się w okolicach miasta zimą 1945 roku.
Jest również przypomnieniem, że historia Czarnkowa nie składa się wyłącznie z opowieści o średniowiecznych rodach, zabytkach i dawnych kupcach. Tworzą ją także wydarzenia XX wieku, które odcisnęły swoje piętno na krajobrazie miasta i pamięci jego mieszkańców.
Dziś czołg pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych świadków tej historii – materialnym śladem wojny, która zakończyła się tutaj osiemdziesiąt lat temu.